Một số bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
- Thứ sáu - 20/12/2019 15:49
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Mùa đông thời tiết thay đổi nhiều mà sức đề kháng của bé còn yếu nên rất nhạy cảm với thời tiết. Chính vì vậy cha mẹ hết sức cẩn trọng và có những biện pháp phòng tránh bệnh cho trẻ.
Một số bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
1. Cảm cúm
Cảm cúm là bệnh về đường hô hấp mà bé nhỏ hay mắc phải, nhất là vào mùa lạnh. Bé thường bị cảm cúm 6-7 lần trong một năm, trong có khoảng 10-15% bé bị cảm cúm nhiều hơn 12 lần/năm. Trong năm đầu tiên đi nhà trẻ, bé có tần suất mắc bệnh cao hơn 50% so với bé được chăm sóc tại nhà.
Đây là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông do vi khuẩn, virus gây ra, bệnh rất dễ lây lan. Những triệu chứng đầu tiên của bệnh cảm lạnh ở bé thường là ngứa họng, sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi, sau đó là sưng họng, ho, đau đầu, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ và chán ăn. Nước mũi của trẻ sẽ chuyển từ dạng lỏng sang đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Nên cho trẻ ăn các thực phẩm giàu protein như trứng gà, các chế phẩm từ đậu. trẻ cần ăn nhiều rau xanh và hoa quả để bổ sung các vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuyệt đối không cho bé ăn đồ lạnh.
– Khi bé bị bệnh cảm cúm cơ thể sẽ mất rất nhiều nước vì vậy bé cần được bổ sung lượng nước thay thế. Ngoài nước uống có thể cho bé uống thêm các loại nước sinh tố, sữa tươi để tăng sức đề kháng và dinh dưỡng cho bé.
– Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý loại dùng cho bé giúp vệ sinh vùng mũi họng, giảm triệu chứng nghẹt mũi để bé có giấc ngủ tốt hơn. Có thể thoa chút dầu khuynh diệp lên ngực và lưng bé giúp giữ ấm cơ thể, giảm ho và nghẹt mũi. Ngoài ra có thể thực hiện việc xông hơi cho bé.
– Cần luôn giữ ấm cho trẻ khi thời tiết thay đổi (đặc biệt là các trẻ mới sinh), nhất là các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu.
– Tăng cường dinh dưỡng và vitamin C, cho trẻ uống nước đầy đủ vào mùa thu để giúp trẻ có sức đề kháng. Với trẻ trên 6 tháng tuổi, có thể tiêm phòng cúm cho trẻ mỗi năm một lần.
2. Quai bị
Bệnh quai bị nằm trong các bệnh thường gặp vào mùa đông bởi vì bệnh thường phát vào mùa đông xuân, khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là thời gian giáp Tết. Bệnh xuất hiện ở những nơi đông người như: nhà trẻ, trường học, ký túc xá, khu tập thể… Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do nước bọt bị nhiễm trùng khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở bé lứa tuổi 5 -14.
Về triệu chứng, sau thời gian ủ bệnh từ 15 – 21 ngày, virút phát triển ở niêm mạc miệng, sau đó xâm nhập vào máu gây viêm các cơ quan. Viêm tuyến mang tai là thể điển hình nhất. Bé sốt 38 – 39oC, nhức đầu, mệt mỏi, ăn ngủ kém; viêm và sưng tuyến mang tai, da căng phồng lên, không đỏ, đau, miệng khô và khó nuốt.
Bệnh quai bị thường phát khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh. Với những trường hợp quai bị do vi trùng, trẻ có biểu hiện sốt cao, ói mửa, nhức đầu hoặc bộ phận sinh dục sưng to thì cần phải đến bệnh viện điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị sớm, trẻ có thể xảy ra một số biến chứng như viêm não – màng não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn và một số ít trong đó có khả năng dẫn đến vô sinh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Chế độ dinh dưỡng: thông thường các trẻ bị quai bị ăn uống rất khó khăn, cần phải chọn thức ăn mềm, dễ nuốt, nhiều chất dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
– Nếu bé sốt hoặc quá đau, có thể cho bé uống thuốc giảm sốt.
– Cho bé uống nhiều nước
– Không cho bé của bạn ra ngoài để tránh gió, nên giữ bé ở trong nhà cho đến khi vùng sưng tấy có dấu hiệu giảm. Khi bé bị mắc bệnh thì không cho đến trường, các khu vực vui chơi công cộng vì bệnh có thể lây sang cho những bạn khác.
– Vệ sinh cá nhân cho trẻ và tẩy uế sát trùng các chất dịch được tiết ra, không để bé tự ý bôi hoặc đắp những loại thuốc dân gian ở tuyến mang tai vì có thể bị nhiễm độc.
3. Tiêu chảy
Tiêu chảy cũng là một trong các bệnh thường gặp vào mùa đông ở bé. Tiêu chảy vi vút là một trong những bệnh phổ biến của bé trong mùa đông. Bệnh do rotavirus gây ra và thường chỉ kéo dài trong ba đến bảy ngày. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ, nhất là bé ở lứa tuổi từ 3-24 tháng.
Bé bị tiêu chảy thông thường sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Biến chứng nguy hiểm của bệnh tiêu chảy là bé sẽ bị mất nước, mất muối quá nhiều dễ dẫn đến việc bé bị trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kịp thời.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Bù nước: Khi bị tiêu chảy bé sẽ bị mất nước. Cơ thể mà thiếu nước sẽ dẫn đến rối loạn điện giải gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Do đó mẹ cần cho bé uống nhiều nước hơn mọi ngày để phòng ngừa mất nước do tiêu chảy.
– Bé bị tiêu chảy thường biếng ăn do cơ thể mệt mỏi, do đó cha mẹ cần chú ý chế biến các món ăn dưới dạng lỏng, mềm như súp, cháo như cháo thịt gà, thịt lợn nạc nấu với cà rốt,… và phải kiên nhẫn cho bé ăn chậm, ăn nhiều bữa nhỏ nếu bé buồn nôn thì khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 giờ 1 lần.
– Không cho bé uống thuốc “cầm” tiêu chảy, hoặc ăn lá ổi, hồng xiêm xanh,… các chất thải dễ ứ đọng lại đường tiêu hóa dẫn đến bệnh kéo dài và nặng thêm.
4. Viêm mũi
Trong các bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông không thể bỏ qua bệnh viêm mũi. Viêm mũi ở bé xuất hiện sau khi bé bị nhiễm lạnh khiến bé khó chịu, nghẹt mũi và khó thở. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi đến 7 – 8 tuổi. Đây là tình trạng viêm niêm mạc của hốc mũi và vùng họng mũi, vì khả năng miễn dịch ở bé còn kém nên rất dễ bị bệnh.
Khi bé hít thở không khí đi từ ngoài vào đến phổi, cung cấp ôxy cho cơ thể đồng thời những tác nhân gây bệnh cũng vào theo. Nếu không được điều trị dứt điểm, bệnh tái phát nhiều lần sẽ dẫn đến biến chứng như viêm phổi, viêm tai, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp…
Bé thường bị sốt và xuất hiện đột ngột nếu bệnh nhẹ, thì chỉ 37,5oc nếu bị bội nhiễm sốt khá cao có thể 39 – 40C, trong 2-3 ngày. Ngoài ra bé bứt rứt, quấy khóc, kém ăn, đôi khi có nôn mửa, tiêu chảy… Ngạt mũi kèm theo chảy nước mũi trong hoặc mũi nhầy mủ và ho. Các biểu hiện nếu kéo dài trên 7 ngày phải đề phòng có những biến chứng của viêm mũi.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Khi bé bị viêm mũi, hàng ngày cần nhỏ mũi cho bé bằng dung dịch nước muối 0,9%, ngày 3 – 4 lần cho đến khi bé hết chảy nước mũi, dạy bé biết cách xì mũi đúng.
– Cho bé ăn đủ chất dinh dưỡng thịt, cá, trứng, đậu, rau củ quả chín… giúp bé nhanh hồi phục.
– Nếu bé sốt cao trên 38C, cần hạ sốt bằng phương pháp lau mát và dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của thầy thuốc. Lau mát bằng khăn bông nhúng nước ấm (bằng thân nhiệt của bé) vắt kiệt, lau khắp người bé.
5. Viêm tiểu phế quản
Viêm tiểu phế quản là bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, đây là bệnh hô hấp cấp tính, rất hay gặp ở bé nhỏ do viêm tắc các đường hô hấp nhỏ (hay còn gọi là tiểu phế quản). Bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu, với tần suất cao nhất vào 6 tháng tuổi và ở nhiều nơi bệnh là một trong những nguyên nhân thường xuyên làm bé phải nhập viện.
Bệnh này xuất hiện quanh năm nhưng cao nhất là vào mùa đông và đầu mùa xuân. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm sẽ cho kết quả tốt, những trường hợp nặng gây suy hô hấp có thể bị tử vong.
Triệu chứng ban đầu của bệnh viêm phế quản là tình trạng bé bị ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Bé có thể xuất hiện những cơn ho ngày một kéo dài, nhất là về nửa đêm hoặc gần sáng. Khi ấy, bé thường thở khò khè hoặc khó thở, thậm chí ngừng thở, bú kém, hay bị nôn trớ. Thông thường, bé sẽ khò khè kéo dài khoảng 7 ngày sau đó giảm dần rồi khỏi hẳn.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Cần cho bé uống nhiều nước để tránh thiếu nước và làm loãng đờm. Có thể nhỏ mũi 2-3 giọt nước muối sinh lý sau đó làm sạch mũi cho bé
– Những bé có dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tím tái… hoặc có các yếu tố nguy cơ như bé dưới 3 tháng tuổi, bé sinh non, có bệnh tim phổi bẩm sinh, bé suy giảm miễn dịch thì cần nhập viện.
– Để phòng bệnh hiệu quả, các bà mẹ hãy cho bé bú sữa mẹ đến 2 tuổi, không để bé bị lạnh, giữ cho môi trường sống của bé được trong lành, không cho bé tiếp xúc với khói bếp than, khói thuốc lá, mầm bệnh.
– Cha mẹ nên vệ sinh cơ thể, đặc biệt là khu vực tai, mũi, họng cho bé hằng ngày.
Để phòng tránh các bệnh thường gặp vàmùa đông ở bé, các bậc cha mẹ cần chăm sóc bé chu đáo hơn, tránh nhiễm lạnh, giữ ấm và đặc biệt là gió lạnh khi chiều về. Cần vệ sinh ăn uống và răng miệng cho bé thường xuyên để tránh nhiễm trùng.
6. Viêm màng kết
Hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ, khi mắc bệnh bé thường có biếu hiện mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt vàng, có rỉ mắt. Bệnh lây lan nhanh khi bé tiếp xúc với bụi bẩn ở tay, quần áo, khăn tắm.
Đối với bệnh này các mẹ nên chú ý rửa mắt và vệ sinh cho bé đúng cách, nên rửa bằng thuốc kháng khuẩn, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, nếu bệnh có chuyển biến nặng thì nên đưa bé tới các cơ sở y tế để được tư vấn.
7. Bệnh chân, tay, miệng
Bệnh chân tay miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, bệnh do virus gây ra gây ngứa ngáy; xuất hiện các vết phồng rộp trong lòng bàn tay, bàn chân và cả trong miệng của trẻ chuyển biến thành sốt cao, chảy nước mũi và đau họng.
Khi bé bị mắc bệnh bạn nên hạn chế không được tác động gì đến những vết phồng này của bé cho tới khi nó khô hẳn. Dùng các loại gel mọc răng sẽ giúp bé làm dịu các vết loét ở trong miệng.
8. Nhiễm trùng tai
Bé nhiễm trùng tai có biểu hiện rất hay cáu giận, quấy khóc, thân nhiệt cao, dịch nước ở tai. Nếu trẻ bị mắc nhiễm trùng tai nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng tai dính và làm cho trẻ bị điếc tạm thời. Vì vậy bạn phải chú ý vệ sinh tai bé thật khô. Đối với bé trên 3 tháng tuổi nếu bị sốt hãy cho bé uống paracetamol.
9. Bị cước
Bị cước là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông nhất. Vào những ngày mùa đông, con bạn sẽ thường rất khó chịu vì tê cứng và đau đớn khi bị cước. Hiện tượng cước có thể xảy ra ở tay, chân, má, mặt, mũi, cằm, trán, tai, cổ tay. Khi bé bị mắc bệnh này bạn nên giữ ấm cho bé bằng cách mặc quần áo ấm, đeo găng tay, đội mũ, đi tất, giày và nên ngâm chân vào nước ấm mỗi buổi tối.
10. Viêm màng não
Bệnh do virus, vi khuẩn hay một loại nấm siêu vi gây ra. Trẻ mắc bệnh thường: Thân nhiệt sẽ cao, cảm thấy buồn ngủ, nôn mửa, nhạy cảm với các ánh sáng, nổi những vết phát ban có màu tím hoặc màu đỏ trên da, đau hoặc cứng cổ, khóc liên tục dai dẳng. Bệnh thường có biến chứng nguy hiểm nên khi phát hiện nên đưa bé đến các trung tâm y tế để điều trị.
Cách phòng tránh bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
Thời tiết mùa đông khắc nghiệt dẫn đến vô vàn bệnh mà bé có thể mắc phải. Điều quan trọng nhất là bé cần phải được giữ ấm, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và cân bằng. Không nên quá giữ bé trong nhà và hạn chế hoạt động thể chất.
Các mẹ nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao để giúp trẻ tăng cường khả năng vận động, rèn luyện sự dẻo dai, nhanh nhẹn cho bé. Mọi sinh hoạt nên diễn ra bình thường và không quá thay đổi so với những thời điểm khác trong năm.
Với các bệnh vặt thường gặp nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường thì bố mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tây y, đặc biệt là kháng sinh.
Một số bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
1. Cảm cúm
Cảm cúm là bệnh về đường hô hấp mà bé nhỏ hay mắc phải, nhất là vào mùa lạnh. Bé thường bị cảm cúm 6-7 lần trong một năm, trong có khoảng 10-15% bé bị cảm cúm nhiều hơn 12 lần/năm. Trong năm đầu tiên đi nhà trẻ, bé có tần suất mắc bệnh cao hơn 50% so với bé được chăm sóc tại nhà.
Đây là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông do vi khuẩn, virus gây ra, bệnh rất dễ lây lan. Những triệu chứng đầu tiên của bệnh cảm lạnh ở bé thường là ngứa họng, sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi, sau đó là sưng họng, ho, đau đầu, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ và chán ăn. Nước mũi của trẻ sẽ chuyển từ dạng lỏng sang đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Nên cho trẻ ăn các thực phẩm giàu protein như trứng gà, các chế phẩm từ đậu. trẻ cần ăn nhiều rau xanh và hoa quả để bổ sung các vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuyệt đối không cho bé ăn đồ lạnh.
– Khi bé bị bệnh cảm cúm cơ thể sẽ mất rất nhiều nước vì vậy bé cần được bổ sung lượng nước thay thế. Ngoài nước uống có thể cho bé uống thêm các loại nước sinh tố, sữa tươi để tăng sức đề kháng và dinh dưỡng cho bé.
– Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý loại dùng cho bé giúp vệ sinh vùng mũi họng, giảm triệu chứng nghẹt mũi để bé có giấc ngủ tốt hơn. Có thể thoa chút dầu khuynh diệp lên ngực và lưng bé giúp giữ ấm cơ thể, giảm ho và nghẹt mũi. Ngoài ra có thể thực hiện việc xông hơi cho bé.
– Cần luôn giữ ấm cho trẻ khi thời tiết thay đổi (đặc biệt là các trẻ mới sinh), nhất là các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu.
– Tăng cường dinh dưỡng và vitamin C, cho trẻ uống nước đầy đủ vào mùa thu để giúp trẻ có sức đề kháng. Với trẻ trên 6 tháng tuổi, có thể tiêm phòng cúm cho trẻ mỗi năm một lần.
2. Quai bị
Bệnh quai bị nằm trong các bệnh thường gặp vào mùa đông bởi vì bệnh thường phát vào mùa đông xuân, khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là thời gian giáp Tết. Bệnh xuất hiện ở những nơi đông người như: nhà trẻ, trường học, ký túc xá, khu tập thể… Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do nước bọt bị nhiễm trùng khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở bé lứa tuổi 5 -14.
Về triệu chứng, sau thời gian ủ bệnh từ 15 – 21 ngày, virút phát triển ở niêm mạc miệng, sau đó xâm nhập vào máu gây viêm các cơ quan. Viêm tuyến mang tai là thể điển hình nhất. Bé sốt 38 – 39oC, nhức đầu, mệt mỏi, ăn ngủ kém; viêm và sưng tuyến mang tai, da căng phồng lên, không đỏ, đau, miệng khô và khó nuốt.
Bệnh quai bị thường phát khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh. Với những trường hợp quai bị do vi trùng, trẻ có biểu hiện sốt cao, ói mửa, nhức đầu hoặc bộ phận sinh dục sưng to thì cần phải đến bệnh viện điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị sớm, trẻ có thể xảy ra một số biến chứng như viêm não – màng não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn và một số ít trong đó có khả năng dẫn đến vô sinh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Chế độ dinh dưỡng: thông thường các trẻ bị quai bị ăn uống rất khó khăn, cần phải chọn thức ăn mềm, dễ nuốt, nhiều chất dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
– Nếu bé sốt hoặc quá đau, có thể cho bé uống thuốc giảm sốt.
– Cho bé uống nhiều nước
– Không cho bé của bạn ra ngoài để tránh gió, nên giữ bé ở trong nhà cho đến khi vùng sưng tấy có dấu hiệu giảm. Khi bé bị mắc bệnh thì không cho đến trường, các khu vực vui chơi công cộng vì bệnh có thể lây sang cho những bạn khác.
– Vệ sinh cá nhân cho trẻ và tẩy uế sát trùng các chất dịch được tiết ra, không để bé tự ý bôi hoặc đắp những loại thuốc dân gian ở tuyến mang tai vì có thể bị nhiễm độc.
3. Tiêu chảy
Tiêu chảy cũng là một trong các bệnh thường gặp vào mùa đông ở bé. Tiêu chảy vi vút là một trong những bệnh phổ biến của bé trong mùa đông. Bệnh do rotavirus gây ra và thường chỉ kéo dài trong ba đến bảy ngày. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ, nhất là bé ở lứa tuổi từ 3-24 tháng.
Bé bị tiêu chảy thông thường sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Biến chứng nguy hiểm của bệnh tiêu chảy là bé sẽ bị mất nước, mất muối quá nhiều dễ dẫn đến việc bé bị trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kịp thời.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Bù nước: Khi bị tiêu chảy bé sẽ bị mất nước. Cơ thể mà thiếu nước sẽ dẫn đến rối loạn điện giải gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Do đó mẹ cần cho bé uống nhiều nước hơn mọi ngày để phòng ngừa mất nước do tiêu chảy.
– Bé bị tiêu chảy thường biếng ăn do cơ thể mệt mỏi, do đó cha mẹ cần chú ý chế biến các món ăn dưới dạng lỏng, mềm như súp, cháo như cháo thịt gà, thịt lợn nạc nấu với cà rốt,… và phải kiên nhẫn cho bé ăn chậm, ăn nhiều bữa nhỏ nếu bé buồn nôn thì khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 giờ 1 lần.
– Không cho bé uống thuốc “cầm” tiêu chảy, hoặc ăn lá ổi, hồng xiêm xanh,… các chất thải dễ ứ đọng lại đường tiêu hóa dẫn đến bệnh kéo dài và nặng thêm.
4. Viêm mũi
Trong các bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông không thể bỏ qua bệnh viêm mũi. Viêm mũi ở bé xuất hiện sau khi bé bị nhiễm lạnh khiến bé khó chịu, nghẹt mũi và khó thở. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi đến 7 – 8 tuổi. Đây là tình trạng viêm niêm mạc của hốc mũi và vùng họng mũi, vì khả năng miễn dịch ở bé còn kém nên rất dễ bị bệnh.
Khi bé hít thở không khí đi từ ngoài vào đến phổi, cung cấp ôxy cho cơ thể đồng thời những tác nhân gây bệnh cũng vào theo. Nếu không được điều trị dứt điểm, bệnh tái phát nhiều lần sẽ dẫn đến biến chứng như viêm phổi, viêm tai, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp…
Bé thường bị sốt và xuất hiện đột ngột nếu bệnh nhẹ, thì chỉ 37,5oc nếu bị bội nhiễm sốt khá cao có thể 39 – 40C, trong 2-3 ngày. Ngoài ra bé bứt rứt, quấy khóc, kém ăn, đôi khi có nôn mửa, tiêu chảy… Ngạt mũi kèm theo chảy nước mũi trong hoặc mũi nhầy mủ và ho. Các biểu hiện nếu kéo dài trên 7 ngày phải đề phòng có những biến chứng của viêm mũi.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Khi bé bị viêm mũi, hàng ngày cần nhỏ mũi cho bé bằng dung dịch nước muối 0,9%, ngày 3 – 4 lần cho đến khi bé hết chảy nước mũi, dạy bé biết cách xì mũi đúng.
– Cho bé ăn đủ chất dinh dưỡng thịt, cá, trứng, đậu, rau củ quả chín… giúp bé nhanh hồi phục.
– Nếu bé sốt cao trên 38C, cần hạ sốt bằng phương pháp lau mát và dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của thầy thuốc. Lau mát bằng khăn bông nhúng nước ấm (bằng thân nhiệt của bé) vắt kiệt, lau khắp người bé.
5. Viêm tiểu phế quản
Viêm tiểu phế quản là bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, đây là bệnh hô hấp cấp tính, rất hay gặp ở bé nhỏ do viêm tắc các đường hô hấp nhỏ (hay còn gọi là tiểu phế quản). Bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu, với tần suất cao nhất vào 6 tháng tuổi và ở nhiều nơi bệnh là một trong những nguyên nhân thường xuyên làm bé phải nhập viện.
Bệnh này xuất hiện quanh năm nhưng cao nhất là vào mùa đông và đầu mùa xuân. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm sẽ cho kết quả tốt, những trường hợp nặng gây suy hô hấp có thể bị tử vong.
Triệu chứng ban đầu của bệnh viêm phế quản là tình trạng bé bị ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Bé có thể xuất hiện những cơn ho ngày một kéo dài, nhất là về nửa đêm hoặc gần sáng. Khi ấy, bé thường thở khò khè hoặc khó thở, thậm chí ngừng thở, bú kém, hay bị nôn trớ. Thông thường, bé sẽ khò khè kéo dài khoảng 7 ngày sau đó giảm dần rồi khỏi hẳn.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Cần cho bé uống nhiều nước để tránh thiếu nước và làm loãng đờm. Có thể nhỏ mũi 2-3 giọt nước muối sinh lý sau đó làm sạch mũi cho bé
– Những bé có dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tím tái… hoặc có các yếu tố nguy cơ như bé dưới 3 tháng tuổi, bé sinh non, có bệnh tim phổi bẩm sinh, bé suy giảm miễn dịch thì cần nhập viện.
– Để phòng bệnh hiệu quả, các bà mẹ hãy cho bé bú sữa mẹ đến 2 tuổi, không để bé bị lạnh, giữ cho môi trường sống của bé được trong lành, không cho bé tiếp xúc với khói bếp than, khói thuốc lá, mầm bệnh.
– Cha mẹ nên vệ sinh cơ thể, đặc biệt là khu vực tai, mũi, họng cho bé hằng ngày.
Để phòng tránh các bệnh thường gặp vàmùa đông ở bé, các bậc cha mẹ cần chăm sóc bé chu đáo hơn, tránh nhiễm lạnh, giữ ấm và đặc biệt là gió lạnh khi chiều về. Cần vệ sinh ăn uống và răng miệng cho bé thường xuyên để tránh nhiễm trùng.
6. Viêm màng kết
Hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ, khi mắc bệnh bé thường có biếu hiện mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt vàng, có rỉ mắt. Bệnh lây lan nhanh khi bé tiếp xúc với bụi bẩn ở tay, quần áo, khăn tắm.
Đối với bệnh này các mẹ nên chú ý rửa mắt và vệ sinh cho bé đúng cách, nên rửa bằng thuốc kháng khuẩn, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, nếu bệnh có chuyển biến nặng thì nên đưa bé tới các cơ sở y tế để được tư vấn.
7. Bệnh chân, tay, miệng
Bệnh chân tay miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, bệnh do virus gây ra gây ngứa ngáy; xuất hiện các vết phồng rộp trong lòng bàn tay, bàn chân và cả trong miệng của trẻ chuyển biến thành sốt cao, chảy nước mũi và đau họng.
Khi bé bị mắc bệnh bạn nên hạn chế không được tác động gì đến những vết phồng này của bé cho tới khi nó khô hẳn. Dùng các loại gel mọc răng sẽ giúp bé làm dịu các vết loét ở trong miệng.
8. Nhiễm trùng tai
Bé nhiễm trùng tai có biểu hiện rất hay cáu giận, quấy khóc, thân nhiệt cao, dịch nước ở tai. Nếu trẻ bị mắc nhiễm trùng tai nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng tai dính và làm cho trẻ bị điếc tạm thời. Vì vậy bạn phải chú ý vệ sinh tai bé thật khô. Đối với bé trên 3 tháng tuổi nếu bị sốt hãy cho bé uống paracetamol.
9. Bị cước
Bị cước là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông nhất. Vào những ngày mùa đông, con bạn sẽ thường rất khó chịu vì tê cứng và đau đớn khi bị cước. Hiện tượng cước có thể xảy ra ở tay, chân, má, mặt, mũi, cằm, trán, tai, cổ tay. Khi bé bị mắc bệnh này bạn nên giữ ấm cho bé bằng cách mặc quần áo ấm, đeo găng tay, đội mũ, đi tất, giày và nên ngâm chân vào nước ấm mỗi buổi tối.
10. Viêm màng não
Bệnh do virus, vi khuẩn hay một loại nấm siêu vi gây ra. Trẻ mắc bệnh thường: Thân nhiệt sẽ cao, cảm thấy buồn ngủ, nôn mửa, nhạy cảm với các ánh sáng, nổi những vết phát ban có màu tím hoặc màu đỏ trên da, đau hoặc cứng cổ, khóc liên tục dai dẳng. Bệnh thường có biến chứng nguy hiểm nên khi phát hiện nên đưa bé đến các trung tâm y tế để điều trị.
Cách phòng tránh bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
Thời tiết mùa đông khắc nghiệt dẫn đến vô vàn bệnh mà bé có thể mắc phải. Điều quan trọng nhất là bé cần phải được giữ ấm, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và cân bằng. Không nên quá giữ bé trong nhà và hạn chế hoạt động thể chất.
Các mẹ nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao để giúp trẻ tăng cường khả năng vận động, rèn luyện sự dẻo dai, nhanh nhẹn cho bé. Mọi sinh hoạt nên diễn ra bình thường và không quá thay đổi so với những thời điểm khác trong năm.
Với các bệnh vặt thường gặp nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường thì bố mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tây y, đặc biệt là kháng sinh.
1. Cảm cúm
Cảm cúm là bệnh về đường hô hấp mà bé nhỏ hay mắc phải, nhất là vào mùa lạnh. Bé thường bị cảm cúm 6-7 lần trong một năm, trong có khoảng 10-15% bé bị cảm cúm nhiều hơn 12 lần/năm. Trong năm đầu tiên đi nhà trẻ, bé có tần suất mắc bệnh cao hơn 50% so với bé được chăm sóc tại nhà.
Đây là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông do vi khuẩn, virus gây ra, bệnh rất dễ lây lan. Những triệu chứng đầu tiên của bệnh cảm lạnh ở bé thường là ngứa họng, sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi, sau đó là sưng họng, ho, đau đầu, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ và chán ăn. Nước mũi của trẻ sẽ chuyển từ dạng lỏng sang đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Nên cho trẻ ăn các thực phẩm giàu protein như trứng gà, các chế phẩm từ đậu. trẻ cần ăn nhiều rau xanh và hoa quả để bổ sung các vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuyệt đối không cho bé ăn đồ lạnh.
– Khi bé bị bệnh cảm cúm cơ thể sẽ mất rất nhiều nước vì vậy bé cần được bổ sung lượng nước thay thế. Ngoài nước uống có thể cho bé uống thêm các loại nước sinh tố, sữa tươi để tăng sức đề kháng và dinh dưỡng cho bé.
– Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý loại dùng cho bé giúp vệ sinh vùng mũi họng, giảm triệu chứng nghẹt mũi để bé có giấc ngủ tốt hơn. Có thể thoa chút dầu khuynh diệp lên ngực và lưng bé giúp giữ ấm cơ thể, giảm ho và nghẹt mũi. Ngoài ra có thể thực hiện việc xông hơi cho bé.
– Cần luôn giữ ấm cho trẻ khi thời tiết thay đổi (đặc biệt là các trẻ mới sinh), nhất là các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu.
– Tăng cường dinh dưỡng và vitamin C, cho trẻ uống nước đầy đủ vào mùa thu để giúp trẻ có sức đề kháng. Với trẻ trên 6 tháng tuổi, có thể tiêm phòng cúm cho trẻ mỗi năm một lần.
2. Quai bị
Bệnh quai bị nằm trong các bệnh thường gặp vào mùa đông bởi vì bệnh thường phát vào mùa đông xuân, khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là thời gian giáp Tết. Bệnh xuất hiện ở những nơi đông người như: nhà trẻ, trường học, ký túc xá, khu tập thể… Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do nước bọt bị nhiễm trùng khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở bé lứa tuổi 5 -14.
Về triệu chứng, sau thời gian ủ bệnh từ 15 – 21 ngày, virút phát triển ở niêm mạc miệng, sau đó xâm nhập vào máu gây viêm các cơ quan. Viêm tuyến mang tai là thể điển hình nhất. Bé sốt 38 – 39oC, nhức đầu, mệt mỏi, ăn ngủ kém; viêm và sưng tuyến mang tai, da căng phồng lên, không đỏ, đau, miệng khô và khó nuốt.
Bệnh quai bị thường phát khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh. Với những trường hợp quai bị do vi trùng, trẻ có biểu hiện sốt cao, ói mửa, nhức đầu hoặc bộ phận sinh dục sưng to thì cần phải đến bệnh viện điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị sớm, trẻ có thể xảy ra một số biến chứng như viêm não – màng não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn và một số ít trong đó có khả năng dẫn đến vô sinh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Chế độ dinh dưỡng: thông thường các trẻ bị quai bị ăn uống rất khó khăn, cần phải chọn thức ăn mềm, dễ nuốt, nhiều chất dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
– Nếu bé sốt hoặc quá đau, có thể cho bé uống thuốc giảm sốt.
– Cho bé uống nhiều nước
– Không cho bé của bạn ra ngoài để tránh gió, nên giữ bé ở trong nhà cho đến khi vùng sưng tấy có dấu hiệu giảm. Khi bé bị mắc bệnh thì không cho đến trường, các khu vực vui chơi công cộng vì bệnh có thể lây sang cho những bạn khác.
– Vệ sinh cá nhân cho trẻ và tẩy uế sát trùng các chất dịch được tiết ra, không để bé tự ý bôi hoặc đắp những loại thuốc dân gian ở tuyến mang tai vì có thể bị nhiễm độc.
3. Tiêu chảy
Tiêu chảy cũng là một trong các bệnh thường gặp vào mùa đông ở bé. Tiêu chảy vi vút là một trong những bệnh phổ biến của bé trong mùa đông. Bệnh do rotavirus gây ra và thường chỉ kéo dài trong ba đến bảy ngày. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ, nhất là bé ở lứa tuổi từ 3-24 tháng.
Bé bị tiêu chảy thông thường sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Biến chứng nguy hiểm của bệnh tiêu chảy là bé sẽ bị mất nước, mất muối quá nhiều dễ dẫn đến việc bé bị trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kịp thời.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Bù nước: Khi bị tiêu chảy bé sẽ bị mất nước. Cơ thể mà thiếu nước sẽ dẫn đến rối loạn điện giải gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Do đó mẹ cần cho bé uống nhiều nước hơn mọi ngày để phòng ngừa mất nước do tiêu chảy.
– Bé bị tiêu chảy thường biếng ăn do cơ thể mệt mỏi, do đó cha mẹ cần chú ý chế biến các món ăn dưới dạng lỏng, mềm như súp, cháo như cháo thịt gà, thịt lợn nạc nấu với cà rốt,… và phải kiên nhẫn cho bé ăn chậm, ăn nhiều bữa nhỏ nếu bé buồn nôn thì khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 giờ 1 lần.
– Không cho bé uống thuốc “cầm” tiêu chảy, hoặc ăn lá ổi, hồng xiêm xanh,… các chất thải dễ ứ đọng lại đường tiêu hóa dẫn đến bệnh kéo dài và nặng thêm.
4. Viêm mũi
Trong các bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông không thể bỏ qua bệnh viêm mũi. Viêm mũi ở bé xuất hiện sau khi bé bị nhiễm lạnh khiến bé khó chịu, nghẹt mũi và khó thở. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi đến 7 – 8 tuổi. Đây là tình trạng viêm niêm mạc của hốc mũi và vùng họng mũi, vì khả năng miễn dịch ở bé còn kém nên rất dễ bị bệnh.
Khi bé hít thở không khí đi từ ngoài vào đến phổi, cung cấp ôxy cho cơ thể đồng thời những tác nhân gây bệnh cũng vào theo. Nếu không được điều trị dứt điểm, bệnh tái phát nhiều lần sẽ dẫn đến biến chứng như viêm phổi, viêm tai, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp…
Bé thường bị sốt và xuất hiện đột ngột nếu bệnh nhẹ, thì chỉ 37,5oc nếu bị bội nhiễm sốt khá cao có thể 39 – 40C, trong 2-3 ngày. Ngoài ra bé bứt rứt, quấy khóc, kém ăn, đôi khi có nôn mửa, tiêu chảy… Ngạt mũi kèm theo chảy nước mũi trong hoặc mũi nhầy mủ và ho. Các biểu hiện nếu kéo dài trên 7 ngày phải đề phòng có những biến chứng của viêm mũi.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Khi bé bị viêm mũi, hàng ngày cần nhỏ mũi cho bé bằng dung dịch nước muối 0,9%, ngày 3 – 4 lần cho đến khi bé hết chảy nước mũi, dạy bé biết cách xì mũi đúng.
– Cho bé ăn đủ chất dinh dưỡng thịt, cá, trứng, đậu, rau củ quả chín… giúp bé nhanh hồi phục.
– Nếu bé sốt cao trên 38C, cần hạ sốt bằng phương pháp lau mát và dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của thầy thuốc. Lau mát bằng khăn bông nhúng nước ấm (bằng thân nhiệt của bé) vắt kiệt, lau khắp người bé.
5. Viêm tiểu phế quản
Viêm tiểu phế quản là bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, đây là bệnh hô hấp cấp tính, rất hay gặp ở bé nhỏ do viêm tắc các đường hô hấp nhỏ (hay còn gọi là tiểu phế quản). Bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu, với tần suất cao nhất vào 6 tháng tuổi và ở nhiều nơi bệnh là một trong những nguyên nhân thường xuyên làm bé phải nhập viện.
Bệnh này xuất hiện quanh năm nhưng cao nhất là vào mùa đông và đầu mùa xuân. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm sẽ cho kết quả tốt, những trường hợp nặng gây suy hô hấp có thể bị tử vong.
Triệu chứng ban đầu của bệnh viêm phế quản là tình trạng bé bị ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Bé có thể xuất hiện những cơn ho ngày một kéo dài, nhất là về nửa đêm hoặc gần sáng. Khi ấy, bé thường thở khò khè hoặc khó thở, thậm chí ngừng thở, bú kém, hay bị nôn trớ. Thông thường, bé sẽ khò khè kéo dài khoảng 7 ngày sau đó giảm dần rồi khỏi hẳn.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Cần cho bé uống nhiều nước để tránh thiếu nước và làm loãng đờm. Có thể nhỏ mũi 2-3 giọt nước muối sinh lý sau đó làm sạch mũi cho bé
– Những bé có dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tím tái… hoặc có các yếu tố nguy cơ như bé dưới 3 tháng tuổi, bé sinh non, có bệnh tim phổi bẩm sinh, bé suy giảm miễn dịch thì cần nhập viện.
– Để phòng bệnh hiệu quả, các bà mẹ hãy cho bé bú sữa mẹ đến 2 tuổi, không để bé bị lạnh, giữ cho môi trường sống của bé được trong lành, không cho bé tiếp xúc với khói bếp than, khói thuốc lá, mầm bệnh.
– Cha mẹ nên vệ sinh cơ thể, đặc biệt là khu vực tai, mũi, họng cho bé hằng ngày.
Để phòng tránh các bệnh thường gặp vàmùa đông ở bé, các bậc cha mẹ cần chăm sóc bé chu đáo hơn, tránh nhiễm lạnh, giữ ấm và đặc biệt là gió lạnh khi chiều về. Cần vệ sinh ăn uống và răng miệng cho bé thường xuyên để tránh nhiễm trùng.
6. Viêm màng kết
Hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ, khi mắc bệnh bé thường có biếu hiện mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt vàng, có rỉ mắt. Bệnh lây lan nhanh khi bé tiếp xúc với bụi bẩn ở tay, quần áo, khăn tắm.
Đối với bệnh này các mẹ nên chú ý rửa mắt và vệ sinh cho bé đúng cách, nên rửa bằng thuốc kháng khuẩn, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, nếu bệnh có chuyển biến nặng thì nên đưa bé tới các cơ sở y tế để được tư vấn.
7. Bệnh chân, tay, miệng
Bệnh chân tay miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, bệnh do virus gây ra gây ngứa ngáy; xuất hiện các vết phồng rộp trong lòng bàn tay, bàn chân và cả trong miệng của trẻ chuyển biến thành sốt cao, chảy nước mũi và đau họng.
Khi bé bị mắc bệnh bạn nên hạn chế không được tác động gì đến những vết phồng này của bé cho tới khi nó khô hẳn. Dùng các loại gel mọc răng sẽ giúp bé làm dịu các vết loét ở trong miệng.
8. Nhiễm trùng tai
Bé nhiễm trùng tai có biểu hiện rất hay cáu giận, quấy khóc, thân nhiệt cao, dịch nước ở tai. Nếu trẻ bị mắc nhiễm trùng tai nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng tai dính và làm cho trẻ bị điếc tạm thời. Vì vậy bạn phải chú ý vệ sinh tai bé thật khô. Đối với bé trên 3 tháng tuổi nếu bị sốt hãy cho bé uống paracetamol.
9. Bị cước
Bị cước là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông nhất. Vào những ngày mùa đông, con bạn sẽ thường rất khó chịu vì tê cứng và đau đớn khi bị cước. Hiện tượng cước có thể xảy ra ở tay, chân, má, mặt, mũi, cằm, trán, tai, cổ tay. Khi bé bị mắc bệnh này bạn nên giữ ấm cho bé bằng cách mặc quần áo ấm, đeo găng tay, đội mũ, đi tất, giày và nên ngâm chân vào nước ấm mỗi buổi tối.
10. Viêm màng não
Bệnh do virus, vi khuẩn hay một loại nấm siêu vi gây ra. Trẻ mắc bệnh thường: Thân nhiệt sẽ cao, cảm thấy buồn ngủ, nôn mửa, nhạy cảm với các ánh sáng, nổi những vết phát ban có màu tím hoặc màu đỏ trên da, đau hoặc cứng cổ, khóc liên tục dai dẳng. Bệnh thường có biến chứng nguy hiểm nên khi phát hiện nên đưa bé đến các trung tâm y tế để điều trị.
Cách phòng tránh bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
Thời tiết mùa đông khắc nghiệt dẫn đến vô vàn bệnh mà bé có thể mắc phải. Điều quan trọng nhất là bé cần phải được giữ ấm, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và cân bằng. Không nên quá giữ bé trong nhà và hạn chế hoạt động thể chất.
Các mẹ nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao để giúp trẻ tăng cường khả năng vận động, rèn luyện sự dẻo dai, nhanh nhẹn cho bé. Mọi sinh hoạt nên diễn ra bình thường và không quá thay đổi so với những thời điểm khác trong năm.
Với các bệnh vặt thường gặp nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường thì bố mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tây y, đặc biệt là kháng sinh.
Một số bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
1. Cảm cúm
Cảm cúm là bệnh về đường hô hấp mà bé nhỏ hay mắc phải, nhất là vào mùa lạnh. Bé thường bị cảm cúm 6-7 lần trong một năm, trong có khoảng 10-15% bé bị cảm cúm nhiều hơn 12 lần/năm. Trong năm đầu tiên đi nhà trẻ, bé có tần suất mắc bệnh cao hơn 50% so với bé được chăm sóc tại nhà.
Đây là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông do vi khuẩn, virus gây ra, bệnh rất dễ lây lan. Những triệu chứng đầu tiên của bệnh cảm lạnh ở bé thường là ngứa họng, sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi, sau đó là sưng họng, ho, đau đầu, sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức cơ và chán ăn. Nước mũi của trẻ sẽ chuyển từ dạng lỏng sang đặc quánh và có màu vàng hoặc xanh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Nên cho trẻ ăn các thực phẩm giàu protein như trứng gà, các chế phẩm từ đậu. trẻ cần ăn nhiều rau xanh và hoa quả để bổ sung các vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuyệt đối không cho bé ăn đồ lạnh.
– Khi bé bị bệnh cảm cúm cơ thể sẽ mất rất nhiều nước vì vậy bé cần được bổ sung lượng nước thay thế. Ngoài nước uống có thể cho bé uống thêm các loại nước sinh tố, sữa tươi để tăng sức đề kháng và dinh dưỡng cho bé.
– Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý loại dùng cho bé giúp vệ sinh vùng mũi họng, giảm triệu chứng nghẹt mũi để bé có giấc ngủ tốt hơn. Có thể thoa chút dầu khuynh diệp lên ngực và lưng bé giúp giữ ấm cơ thể, giảm ho và nghẹt mũi. Ngoài ra có thể thực hiện việc xông hơi cho bé.
– Cần luôn giữ ấm cho trẻ khi thời tiết thay đổi (đặc biệt là các trẻ mới sinh), nhất là các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu.
– Tăng cường dinh dưỡng và vitamin C, cho trẻ uống nước đầy đủ vào mùa thu để giúp trẻ có sức đề kháng. Với trẻ trên 6 tháng tuổi, có thể tiêm phòng cúm cho trẻ mỗi năm một lần.
2. Quai bị
Bệnh quai bị nằm trong các bệnh thường gặp vào mùa đông bởi vì bệnh thường phát vào mùa đông xuân, khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh, đặc biệt là thời gian giáp Tết. Bệnh xuất hiện ở những nơi đông người như: nhà trẻ, trường học, ký túc xá, khu tập thể… Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do nước bọt bị nhiễm trùng khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở bé lứa tuổi 5 -14.
Về triệu chứng, sau thời gian ủ bệnh từ 15 – 21 ngày, virút phát triển ở niêm mạc miệng, sau đó xâm nhập vào máu gây viêm các cơ quan. Viêm tuyến mang tai là thể điển hình nhất. Bé sốt 38 – 39oC, nhức đầu, mệt mỏi, ăn ngủ kém; viêm và sưng tuyến mang tai, da căng phồng lên, không đỏ, đau, miệng khô và khó nuốt.
Bệnh quai bị thường phát khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh. Với những trường hợp quai bị do vi trùng, trẻ có biểu hiện sốt cao, ói mửa, nhức đầu hoặc bộ phận sinh dục sưng to thì cần phải đến bệnh viện điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị sớm, trẻ có thể xảy ra một số biến chứng như viêm não – màng não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn và một số ít trong đó có khả năng dẫn đến vô sinh.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Chế độ dinh dưỡng: thông thường các trẻ bị quai bị ăn uống rất khó khăn, cần phải chọn thức ăn mềm, dễ nuốt, nhiều chất dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
– Nếu bé sốt hoặc quá đau, có thể cho bé uống thuốc giảm sốt.
– Cho bé uống nhiều nước
– Không cho bé của bạn ra ngoài để tránh gió, nên giữ bé ở trong nhà cho đến khi vùng sưng tấy có dấu hiệu giảm. Khi bé bị mắc bệnh thì không cho đến trường, các khu vực vui chơi công cộng vì bệnh có thể lây sang cho những bạn khác.
– Vệ sinh cá nhân cho trẻ và tẩy uế sát trùng các chất dịch được tiết ra, không để bé tự ý bôi hoặc đắp những loại thuốc dân gian ở tuyến mang tai vì có thể bị nhiễm độc.
3. Tiêu chảy
Tiêu chảy cũng là một trong các bệnh thường gặp vào mùa đông ở bé. Tiêu chảy vi vút là một trong những bệnh phổ biến của bé trong mùa đông. Bệnh do rotavirus gây ra và thường chỉ kéo dài trong ba đến bảy ngày. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ, nhất là bé ở lứa tuổi từ 3-24 tháng.
Bé bị tiêu chảy thông thường sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Biến chứng nguy hiểm của bệnh tiêu chảy là bé sẽ bị mất nước, mất muối quá nhiều dễ dẫn đến việc bé bị trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kịp thời.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Bù nước: Khi bị tiêu chảy bé sẽ bị mất nước. Cơ thể mà thiếu nước sẽ dẫn đến rối loạn điện giải gây nhiều biến chứng nghiêm trọng. Do đó mẹ cần cho bé uống nhiều nước hơn mọi ngày để phòng ngừa mất nước do tiêu chảy.
– Bé bị tiêu chảy thường biếng ăn do cơ thể mệt mỏi, do đó cha mẹ cần chú ý chế biến các món ăn dưới dạng lỏng, mềm như súp, cháo như cháo thịt gà, thịt lợn nạc nấu với cà rốt,… và phải kiên nhẫn cho bé ăn chậm, ăn nhiều bữa nhỏ nếu bé buồn nôn thì khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 giờ 1 lần.
– Không cho bé uống thuốc “cầm” tiêu chảy, hoặc ăn lá ổi, hồng xiêm xanh,… các chất thải dễ ứ đọng lại đường tiêu hóa dẫn đến bệnh kéo dài và nặng thêm.
4. Viêm mũi
Trong các bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông không thể bỏ qua bệnh viêm mũi. Viêm mũi ở bé xuất hiện sau khi bé bị nhiễm lạnh khiến bé khó chịu, nghẹt mũi và khó thở. Bệnh thường gặp ở bé nhỏ từ khoảng 6 tháng tuổi đến 7 – 8 tuổi. Đây là tình trạng viêm niêm mạc của hốc mũi và vùng họng mũi, vì khả năng miễn dịch ở bé còn kém nên rất dễ bị bệnh.
Khi bé hít thở không khí đi từ ngoài vào đến phổi, cung cấp ôxy cho cơ thể đồng thời những tác nhân gây bệnh cũng vào theo. Nếu không được điều trị dứt điểm, bệnh tái phát nhiều lần sẽ dẫn đến biến chứng như viêm phổi, viêm tai, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp…
Bé thường bị sốt và xuất hiện đột ngột nếu bệnh nhẹ, thì chỉ 37,5oc nếu bị bội nhiễm sốt khá cao có thể 39 – 40C, trong 2-3 ngày. Ngoài ra bé bứt rứt, quấy khóc, kém ăn, đôi khi có nôn mửa, tiêu chảy… Ngạt mũi kèm theo chảy nước mũi trong hoặc mũi nhầy mủ và ho. Các biểu hiện nếu kéo dài trên 7 ngày phải đề phòng có những biến chứng của viêm mũi.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Khi bé bị viêm mũi, hàng ngày cần nhỏ mũi cho bé bằng dung dịch nước muối 0,9%, ngày 3 – 4 lần cho đến khi bé hết chảy nước mũi, dạy bé biết cách xì mũi đúng.
– Cho bé ăn đủ chất dinh dưỡng thịt, cá, trứng, đậu, rau củ quả chín… giúp bé nhanh hồi phục.
– Nếu bé sốt cao trên 38C, cần hạ sốt bằng phương pháp lau mát và dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của thầy thuốc. Lau mát bằng khăn bông nhúng nước ấm (bằng thân nhiệt của bé) vắt kiệt, lau khắp người bé.
5. Viêm tiểu phế quản
Viêm tiểu phế quản là bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, đây là bệnh hô hấp cấp tính, rất hay gặp ở bé nhỏ do viêm tắc các đường hô hấp nhỏ (hay còn gọi là tiểu phế quản). Bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu, với tần suất cao nhất vào 6 tháng tuổi và ở nhiều nơi bệnh là một trong những nguyên nhân thường xuyên làm bé phải nhập viện.
Bệnh này xuất hiện quanh năm nhưng cao nhất là vào mùa đông và đầu mùa xuân. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm sẽ cho kết quả tốt, những trường hợp nặng gây suy hô hấp có thể bị tử vong.
Triệu chứng ban đầu của bệnh viêm phế quản là tình trạng bé bị ho, chảy nước mũi trong, sốt vừa hoặc cao. Bé có thể xuất hiện những cơn ho ngày một kéo dài, nhất là về nửa đêm hoặc gần sáng. Khi ấy, bé thường thở khò khè hoặc khó thở, thậm chí ngừng thở, bú kém, hay bị nôn trớ. Thông thường, bé sẽ khò khè kéo dài khoảng 7 ngày sau đó giảm dần rồi khỏi hẳn.
Cha mẹ cần lưu ý:
– Cần cho bé uống nhiều nước để tránh thiếu nước và làm loãng đờm. Có thể nhỏ mũi 2-3 giọt nước muối sinh lý sau đó làm sạch mũi cho bé
– Những bé có dấu hiệu nặng như khó thở, bú kém, tím tái… hoặc có các yếu tố nguy cơ như bé dưới 3 tháng tuổi, bé sinh non, có bệnh tim phổi bẩm sinh, bé suy giảm miễn dịch thì cần nhập viện.
– Để phòng bệnh hiệu quả, các bà mẹ hãy cho bé bú sữa mẹ đến 2 tuổi, không để bé bị lạnh, giữ cho môi trường sống của bé được trong lành, không cho bé tiếp xúc với khói bếp than, khói thuốc lá, mầm bệnh.
– Cha mẹ nên vệ sinh cơ thể, đặc biệt là khu vực tai, mũi, họng cho bé hằng ngày.
Để phòng tránh các bệnh thường gặp vàmùa đông ở bé, các bậc cha mẹ cần chăm sóc bé chu đáo hơn, tránh nhiễm lạnh, giữ ấm và đặc biệt là gió lạnh khi chiều về. Cần vệ sinh ăn uống và răng miệng cho bé thường xuyên để tránh nhiễm trùng.
6. Viêm màng kết
Hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ, khi mắc bệnh bé thường có biếu hiện mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt vàng, có rỉ mắt. Bệnh lây lan nhanh khi bé tiếp xúc với bụi bẩn ở tay, quần áo, khăn tắm.
Đối với bệnh này các mẹ nên chú ý rửa mắt và vệ sinh cho bé đúng cách, nên rửa bằng thuốc kháng khuẩn, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, nếu bệnh có chuyển biến nặng thì nên đưa bé tới các cơ sở y tế để được tư vấn.
7. Bệnh chân, tay, miệng
Bệnh chân tay miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông, bệnh do virus gây ra gây ngứa ngáy; xuất hiện các vết phồng rộp trong lòng bàn tay, bàn chân và cả trong miệng của trẻ chuyển biến thành sốt cao, chảy nước mũi và đau họng.
Khi bé bị mắc bệnh bạn nên hạn chế không được tác động gì đến những vết phồng này của bé cho tới khi nó khô hẳn. Dùng các loại gel mọc răng sẽ giúp bé làm dịu các vết loét ở trong miệng.
8. Nhiễm trùng tai
Bé nhiễm trùng tai có biểu hiện rất hay cáu giận, quấy khóc, thân nhiệt cao, dịch nước ở tai. Nếu trẻ bị mắc nhiễm trùng tai nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng tai dính và làm cho trẻ bị điếc tạm thời. Vì vậy bạn phải chú ý vệ sinh tai bé thật khô. Đối với bé trên 3 tháng tuổi nếu bị sốt hãy cho bé uống paracetamol.
9. Bị cước
Bị cước là bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông nhất. Vào những ngày mùa đông, con bạn sẽ thường rất khó chịu vì tê cứng và đau đớn khi bị cước. Hiện tượng cước có thể xảy ra ở tay, chân, má, mặt, mũi, cằm, trán, tai, cổ tay. Khi bé bị mắc bệnh này bạn nên giữ ấm cho bé bằng cách mặc quần áo ấm, đeo găng tay, đội mũ, đi tất, giày và nên ngâm chân vào nước ấm mỗi buổi tối.
10. Viêm màng não
Bệnh do virus, vi khuẩn hay một loại nấm siêu vi gây ra. Trẻ mắc bệnh thường: Thân nhiệt sẽ cao, cảm thấy buồn ngủ, nôn mửa, nhạy cảm với các ánh sáng, nổi những vết phát ban có màu tím hoặc màu đỏ trên da, đau hoặc cứng cổ, khóc liên tục dai dẳng. Bệnh thường có biến chứng nguy hiểm nên khi phát hiện nên đưa bé đến các trung tâm y tế để điều trị.
Cách phòng tránh bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa đông
Thời tiết mùa đông khắc nghiệt dẫn đến vô vàn bệnh mà bé có thể mắc phải. Điều quan trọng nhất là bé cần phải được giữ ấm, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và cân bằng. Không nên quá giữ bé trong nhà và hạn chế hoạt động thể chất.
Các mẹ nên cho trẻ tham gia các hoạt động thể dục thể thao để giúp trẻ tăng cường khả năng vận động, rèn luyện sự dẻo dai, nhanh nhẹn cho bé. Mọi sinh hoạt nên diễn ra bình thường và không quá thay đổi so với những thời điểm khác trong năm.
Với các bệnh vặt thường gặp nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường thì bố mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tây y, đặc biệt là kháng sinh.